Punca Penyakit Buah Pinggang: Adakah Protein Haiwan Benar-Benar Merosakkan Buah Pinggang?

Penyakit buah pinggang semakin menjadi kebimbangan ramai, terutama apabila semakin banyak maklumat tentang diet tinggi protein, daging merah dan suplemen protein dikongsikan di media sosial.

Ada yang mengatakan bahawa makan ayam, ikan, telur atau daging terlalu kerap boleh menyebabkan buah pinggang rosak. Ada juga yang takut untuk mengambil whey protein kerana bimbang ia akan menyebabkan kegagalan buah pinggang.

Tetapi, adakah semua dakwaan ini benar?

Jawapan ringkasnya ialah tidak semestinya.

Protein haiwan bukanlah punca utama penyakit buah pinggang bagi kebanyakan orang yang mempunyai buah pinggang yang sihat. Namun, jumlah protein yang diambil, keadaan kesihatan seseorang dan fungsi buah pinggang sedia ada adalah perkara yang perlu diambil kira.

Mari kita fahami punca sebenar penyakit buah pinggang dan peranan protein dalam kesihatan buah pinggang.

Apakah Penyakit Buah Pinggang?

Buah pinggang merupakan organ penting yang berfungsi untuk menapis bahan buangan dan cecair berlebihan daripada darah. Bahan buangan ini kemudiannya dikeluarkan daripada badan melalui air kencing.

Selain itu, buah pinggang juga membantu:

• Mengawal keseimbangan cecair dalam badan
• Mengawal tekanan darah
• Mengawal beberapa mineral penting
• Menghasilkan hormon tertentu
• Membantu pembentukan sel darah merah
• Menyokong kesihatan tulang

Penyakit buah pinggang kronik atau Chronic Kidney Disease (CKD) berlaku apabila buah pinggang mengalami kerosakan atau tidak dapat berfungsi dengan baik untuk tempoh yang lama.

Masalahnya, penyakit buah pinggang pada peringkat awal sering tidak menunjukkan simptom yang jelas. Oleh sebab itu, seseorang mungkin mengalami kerosakan buah pinggang tanpa menyedarinya.

Punca Utama Penyakit Buah Pinggang

1. Diabetes

Diabetes merupakan antara punca paling utama penyakit buah pinggang kronik.

Paras gula darah yang tinggi secara berpanjangan boleh merosakkan saluran darah kecil dan sistem penapisan di dalam buah pinggang. Lama-kelamaan, buah pinggang mungkin tidak dapat menapis bahan buangan daripada darah dengan berkesan.

Risiko menjadi lebih tinggi jika seseorang mempunyai:

• Gula darah yang tidak terkawal
• Diabetes untuk tempoh yang lama
• Tekanan darah tinggi
• Berat badan berlebihan
• Penyakit jantung
• Tabiat merokok

2. Tekanan Darah Tinggi

Tekanan darah tinggi atau hipertensi juga merupakan punca penting kerosakan buah pinggang.

Tekanan darah yang tinggi boleh merosakkan saluran darah, termasuk saluran darah halus di dalam buah pinggang. Apabila saluran darah ini rosak, fungsi penapisan buah pinggang boleh menjadi semakin lemah.

Lebih membimbangkan, penyakit buah pinggang dan tekanan darah tinggi boleh membentuk satu kitaran yang tidak sihat.

Tekanan darah tinggi merosakkan buah pinggang, manakala fungsi buah pinggang yang semakin lemah pula boleh menyebabkan tekanan darah menjadi lebih sukar dikawal.

3. Penyakit Jantung dan Masalah Saluran Darah

Kesihatan jantung dan buah pinggang saling berkait rapat.

Masalah pada sistem jantung dan saluran darah boleh menjejaskan aliran darah ke buah pinggang. Apabila buah pinggang tidak menerima bekalan darah yang mencukupi atau saluran darah mengalami kerosakan, fungsi buah pinggang juga boleh terjejas.

Seseorang yang mempunyai penyakit jantung juga mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mengalami penyakit buah pinggang kronik.

4. Sejarah Keluarga

Sesetengah jenis penyakit buah pinggang boleh dipengaruhi oleh faktor genetik dan sejarah keluarga.

Jika terdapat ahli keluarga yang pernah mengalami kegagalan buah pinggang atau penyakit buah pinggang tertentu, seseorang mungkin mempunyai risiko yang lebih tinggi.

Oleh itu, pemeriksaan kesihatan secara berkala adalah penting, terutama jika terdapat sejarah penyakit buah pinggang dalam keluarga.

5. Penyakit Autoimun dan Keradangan Buah Pinggang

Sesetengah penyakit autoimun boleh menyebabkan sistem imun menyerang tisu badan sendiri, termasuk buah pinggang.

Contohnya, penyakit tertentu boleh menyebabkan keradangan pada struktur penapisan buah pinggang yang dikenali sebagai glomeruli.

Keadaan seperti penyakit glomerular dan lupus juga boleh menyebabkan kerosakan buah pinggang.

6. Kecederaan Buah Pinggang Akut

Kecederaan buah pinggang akut atau acute kidney injury boleh berlaku secara tiba-tiba.

Antara situasi yang boleh menyumbang kepada masalah ini termasuk:

• Dehidrasi yang teruk
• Jangkitan yang serius
• Kehilangan darah yang banyak
• Keadaan perubatan tertentu
• Penggunaan sesetengah ubat yang boleh memberi kesan kepada buah pinggang

Kecederaan buah pinggang yang serius atau berulang boleh meningkatkan risiko masalah buah pinggang jangka panjang.

Adakah Protein Haiwan Menyebabkan Penyakit Buah Pinggang?

Ini adalah persoalan yang sering menimbulkan kekeliruan.

Protein haiwan seperti ayam, ikan, telur, susu dan daging bukan secara automatik menyebabkan penyakit buah pinggang pada individu yang mempunyai buah pinggang yang sihat.

Protein merupakan nutrien penting yang diperlukan oleh badan untuk:

• Membina dan mengekalkan otot
• Membantu pemulihan tisu
• Menyokong sistem imun
• Membantu penyembuhan luka
• Mengekalkan fungsi badan yang normal

Protein boleh diperoleh daripada sumber haiwan dan tumbuhan.

Jadi, Kenapa Ada Orang Kata Protein Membebankan Buah Pinggang?

Apabila badan mencerna protein, proses tersebut menghasilkan bahan buangan yang perlu diproses dan disingkirkan oleh buah pinggang.

Bagi seseorang yang sudah mempunyai penyakit buah pinggang, buah pinggang mungkin tidak dapat menyingkirkan bahan buangan ini dengan baik. Oleh sebab itu, sesetengah pesakit CKD yang tidak menjalani dialisis mungkin perlu mengehadkan atau menyesuaikan pengambilan protein mereka.

Tetapi ini tidak bermaksud semua orang perlu mengelakkan protein.

Keperluan protein perlu disesuaikan dengan keadaan individu.

Malah, pesakit yang menjalani dialisis biasanya mempunyai keperluan protein yang lebih tinggi berbanding sesetengah pesakit CKD yang tidak menjalani dialisis.

Protein Haiwan vs Protein Tumbuhan: Mana Lebih Baik?

Protein haiwan termasuk:

• Ayam
• Ikan
• Telur
• Daging
• Susu
• Yogurt

Protein tumbuhan pula termasuk:

• Tempe
• Tauhu
• Kacang
• Lentil
• Kekacang
• Bijirin
• Kacang dan biji

Secara umum, kedua-dua jenis protein boleh menjadi sebahagian daripada diet yang seimbang.

Sesetengah panduan pemakanan untuk penyakit buah pinggang mencadangkan lebih banyak pilihan protein berasaskan tumbuhan dalam konteks tertentu, manakala sumber protein haiwan yang lebih rendah lemak tepu seperti ikan dan ayam juga boleh menjadi pilihan yang baik.

Yang penting bukan sekadar "protein haiwan atau protein tumbuhan", tetapi juga:

• Berapa banyak protein yang diambil
• Jenis makanan yang dipilih
• Tahap kesihatan buah pinggang
• Pengambilan garam
• Kawalan gula darah
• Tekanan darah
• Berat badan dan gaya hidup

Bagaimana Pula dengan Diet Tinggi Protein dan Whey Protein?

Seseorang yang ingin menurunkan berat badan atau membina otot mungkin mengambil lebih banyak protein daripada biasa.

Namun, lebih banyak protein tidak semestinya sentiasa lebih baik.

Bagi individu yang mempunyai penyakit buah pinggang atau fungsi buah pinggang yang terjejas, pengambilan protein yang berlebihan mungkin tidak sesuai dan perlu dirancang bersama doktor atau pakar diet. Keperluan protein juga boleh berubah mengikut tahap CKD dan sama ada seseorang menjalani dialisis.

Oleh itu, jika anda mempunyai:

• Diabetes
• Tekanan darah tinggi
• Penyakit buah pinggang
• Protein dalam air kencing
• Sejarah keluarga kegagalan buah pinggang

Adalah lebih baik untuk mengetahui status kesihatan buah pinggang terlebih dahulu sebelum mengikuti diet tinggi protein atau mengambil suplemen protein secara berlebihan.

Cara Menjaga Kesihatan Buah Pinggang

Antara langkah penting untuk menjaga kesihatan buah pinggang ialah:

1. Kawal Gula Darah

Jika anda menghidap diabetes, pastikan paras gula darah sentiasa dipantau dan dikawal mengikut nasihat doktor.

2. Kawal Tekanan Darah

Tekanan darah tinggi yang tidak dirawat boleh menyebabkan kerosakan pada buah pinggang secara perlahan-lahan.

3. Kurangkan Pengambilan Garam Berlebihan

Pengambilan sodium yang terlalu tinggi boleh meningkatkan tekanan darah dan menyebabkan pengekalan cecair dalam badan, sekali gus memberi tekanan tambahan kepada sistem jantung dan buah pinggang.

4. Kekalkan Berat Badan yang Sihat

Berat badan berlebihan boleh meningkatkan risiko diabetes, tekanan darah tinggi dan penyakit jantung, yang semuanya berkait dengan risiko penyakit buah pinggang.

5. Berhati-hati dengan Ubat Tertentu

Sesetengah ubat boleh memberi kesan kepada buah pinggang, terutama jika digunakan secara tidak sesuai atau tanpa pemantauan.

Jangan mengambil ubat atau suplemen secara berlebihan tanpa nasihat profesional kesihatan.

6. Lakukan Pemeriksaan Kesihatan

Penyakit buah pinggang pada peringkat awal mungkin tidak menunjukkan simptom.

Individu yang mempunyai diabetes, tekanan darah tinggi, penyakit jantung atau sejarah keluarga penyakit buah pinggang mungkin perlu menjalani pemeriksaan fungsi buah pinggang berdasarkan nasihat doktor.

Kesimpulan

Protein haiwan bukanlah punca utama penyakit buah pinggang.

Bagi orang dewasa, antara punca paling utama penyakit buah pinggang kronik ialah diabetes dan tekanan darah tinggi. Protein tetap merupakan nutrien penting untuk tubuh, termasuk untuk membina otot dan menyokong proses pemulihan badan.

Namun, bagi seseorang yang sudah mempunyai penyakit buah pinggang, jumlah dan jenis protein mungkin perlu disesuaikan. Keperluan protein tidak sama untuk semua orang dan boleh berbeza mengikut tahap penyakit serta rawatan yang diterima.

Jadi, jangan terus menyalahkan ayam, ikan, telur atau protein haiwan sebagai penyebab penyakit buah pinggang.

Lebih penting untuk memberi perhatian kepada kawalan gula darah, tekanan darah, berat badan, pengambilan garam, gaya hidup dan kesihatan buah pinggang secara keseluruhan.

Artikel ini telah ditulis pada 9/Januari/2020 dan dikemaskini pada 22/Ogos/2026

Nota penting: Artikel ini adalah untuk tujuan maklumat umum dan bukan pengganti nasihat doktor. Jika anda mempunyai penyakit buah pinggang atau keputusan ujian buah pinggang yang tidak normal, dapatkan nasihat doktor atau pakar diet untuk menentukan jumlah protein yang sesuai untuk anda.